บันทึกการเรียนรู้ครั้งที่ 5

บันทึกการเรียนรู้ครั้งที่ 5

ว้นจันทร์ที่ 5 กันยายน 2559

เวลาเรียน 14.30 - 17.30 น.

เนื้อหาที่เรียน

  เรียนเรื่อง โครงการการให้ความรู้ผู้ปกครองในและต่างประเทศ

โครงการ การให้ความรู้แก่ผู้ปกครองในประเทศไทย

   โครงการ แม่สอนลูก

  - ดำเนินการโดยกรมการฝึกหัดครู กระทรวงศึกษาธิการ

  - จัดสำหรับเด็กที่ด้อยโอกาส โดยให้มารดาเป็นผู้สอนเองที่บ้าน

  - ใช้วิธีการแนะนำให้รู้จักใช้ทักษะ รู้จักคิดและเรียนรู้มโนทัศน์ด้านต่างๆ

  -ใช้รูปแบบการทดองสอนแม่เพื่อสอนลูกที่บ้าน โดยอาศัยรูปแบบโครงการการเยี่ยมบ้านของประเทศอิสราเอล

  - มารดามีความพอใจในกิจกรรม มีความรู้ความเข้าใจและสามารถส่งเสริมพัฒนาการด้านต่างๆเพิ่มขึ้น

  - เนื้อหากิจกรรมในโปรแกรมนี้ เป็นกิจกรรมปฏิสัมพันธ์ระหว่างแม่ลูก

  โครงการ แม่สอนลูก 

   ดำเนินการโดยศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจ.อุบลราชธานี เป็นโครงการทดลองหารูปแบบในการให้ความรู้แก่กลุ่มสตรีแม่บ้านในชุมชน ได้นำแนวทางของโปรแกรม Hippy Program ของประเทศอิสราเอลเน้นให้ผู้ปกครองมีความพร้อมก่อนส่งลูกเข้าเรียนแม่จะส่งเสริมเด็กด้านต่างๆ เช่น ภาษา การพัฒนากล้ามเนื้อ และสติปัญญา มีการบันทึกผลและการปฏิบัติรวมทั้งการเปลี่ยนแปลงของแม่และลูก โครงการ พัฒนาความคิดสร้างสรรค์ในเด็กไทย

        การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้แก่พ่อแม่ผู้ปกครองในการอบรมเลี้ยงดูเด็กต่ำกว่า 3 ปี ผ่านโรงพยาบาลชุมชนและสถานีอนามัย

     เป็นโครงการภายใต้งานวิจัยของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เกิดจากความต้องการให้ครอบครัวเป็นหลักของการพัฒนาเด็กในช่วงอายุต่ำกว่า 3 ปี ด้วยการให้พ่อแม่ ผู้ปกครองเป็นผู้เลี้ยงดูที่มีคุณภาพ โดยใช้รูปแบบการให้ความรู้แก่ผู้ปกครอง ประกอบด้วย 4 รูปแบบ คือ

      - วิธีกระบวนการเรียนรู้โดยการมีส่วนร่วม

      - วิธีการสนทนากลุ่ม

      - วิธีอภิปรายกลุ่ม

      - วิธีการบรรยาย  

โครงการ พัฒนาความคิดสร้างสรรค์ในเด็กไทย

   ดำเนินงานโดยสำนักสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต เป็นโครงการที่มุ่งเร่งพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ให้กับเด็กและเยาวชนไทย 

   -เพื่อให้พ่อแม่ผู้ปกครองสามารถนำไปปฏิบัติใช้ได้จริง ประกอบด้วย

   -แบบสังเกตความคิดสร้างสรรค์ในเด็กสำหรับพ่อแม่

   -คู่มือความรู้และการจัดกิจกรรมพัฒนาความคิดสร้างสรรค์

   -หลักสูตรการเลี้ยงลูกให้มีความคิดสร้างสรรค์

   -ซีดีการเรียนรู้ด้วยตนเองเรื่อง  “การเลี้ยงลูกให้มีความคิดสร้างสรรค์”

   -จัดอบรมพ่อแม่ผู้ปกครองเรื่อง  “การเลี้ยงลูกให้มีความคิดสร้างสรรค์”

โครงการรณรงค์ประชาสัมพันธ์เพื่อเสริมสร้างความเข็มแข็งของครอบครัว “บ้านล้อมรัก”

   ดำเนินการโดยสำนักงานคณะกรรมการการป้องกันและปราบปรามยา เสพติด ภายใต้คำขวัญ “พลังครอบครัวไทย ชนะภัยยาเสพติด” เพื่อสร้างความเข้าใจบทบาทของพ่อแม่ ผู้ปกครองในการดูแลเอาใจใส่บุตรหลาน เพื่อให้ปลอดภัยและห่างไกลจากยาเสพติด โดยมีวิธีการประชาสัมพันธ์โครงการผ่าน 4 ช่องทางคือ

     - ผ่านโทรทัศน์ในรูปแบบสารคดีและแทรกในรายการโทรทัศน์

     - ผ่านสื่อวิทยุในรูปแบบสารคดีสั้น สปอตประชาสัมพันธ์ กิจกรรม และสัมภาษณ์

     - สื่อสิ่งพิมพ์ ได้แก่ จดหมายข่าว โปสเตอร์ สติกเกอร์ เสื้อยืด เป็นต้น

     - กิจกรรมส่งเสริมความรู้และความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในครอบครัว เช่น เกม กีฬา เป็นต้น

โครงการหนังสือเล่มแรก (Bookstart Thailand)

    โครงการหนังสือเล่มแรก เริ่มต้นขึ้นในปี 2546 โดยการริเริ่มของมูลนิธิหนังสือเพื่อเด็ก ซึ่งในปีนั้นรัฐบาลโดยกระทรวงศึกษาธิการประกาศให้เป็นปีแห่งการอ่านส่วนภาคเอกชนโดยสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทยได้เริ่มดำเนินโครงการ “รวมพลัง รักการอ่าน” ขึ้นในปีนี้เช่นเดียวกัน  โดยมีเป้าหมายที่จะให้พ่อแม่ลูกมีความสุขร่วมกันในโลกของหนังสือสร้างพื้นฐานการอ่านและสานสัมพันธ์ในครอบครัวส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตด้วยนิสัยรัก โดยการจัดทำถุงบุ๊คสตาร์ท (book start) ติดตามประเมินผลครอบครัวในโครงการ

โครงการพัฒนาเด็กโดยครอบครัว

    เป็นการดำเนินงานร่วมกันของกรมการพัฒนาชุมชนกรมการศึกษานอกโรงเรียนกรมอนามัย สำนักงานปรัดกระทรวงสาธารณสุขและอีกหลายหน่วยงานวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและเพิ่มพูนความรู้ให้พ่อแม่ สมาชิกในครอบครัว เยาวชนในท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับการอบรมเลี้ยงดูเด็กให้เจริญเติบโต มีพัฒนาการตามวัยต่อเนื่องสอดคล้องกับวิถีชีวิตครอบครัวและสังคมของเด็ก 

    โครงการพัฒนาเด็กโดยครอบครัวดำเนินงานโดยกองสูตินารีเวชกรรม พร.พระมงกุฎเกล้า ได้เปิดบริการให้เตรียมความพร้อมแก่คู่สมรสที่กำลังเตรียมใช้ชีวิตคู่ ให้มีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องต่างๆ ใช้ชื่อสถานบริการนี้ว่า “คลินิกให้คำปรึกษาก่อนสมรส” ดำเนินงานโดย พ.อ. นพ.วิวัฒน์ ศุภดิษฐ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในสังคมไทย โดยจะให้การรักษาดูแลสุขภาพร่างกายให้แก่คู่สมรสระหว่างตั้งครรภ์ ทำคลอด และหลังคลอดจะให้คำแนะนำวิธีการเลี้ยงดูและการดูแลทารกด้วยนมแม่ 

โครงการ การให้ความรู้แก่ผู้ปกครองในต่างประเทศ ยกตัวอย่าง เช่น

  โครงการ การให้ความรู้พ่อแม่ผู้ปกครองในประเทศอิสราเอล

   ประเทศอิสราเอลถือเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับการศึกษาค่อนข้างสูง เพราะถือว่าการศึกษาคือการพัฒนามนุษย์ให้มีคุณภาพดังนั้นจึงมีการจัดการศึกษาให้แก่เด็กอายุ 3-4 ปี โดยรัฐบาลเป็นผู้สนับสนุนงบประมาณ งานการศึกษาเด็กโดยพ่อแม่ผู้ปกครองถือเป็นส่วนหนึ่งของระบบการจัดการศึกษาของอิสราเอลตั้งแต่ระดับอนุบาล การทำงานระหว่างบ้านกับโรงเรียนและชุมชนจึงพบได้ในทุกโรงเรียน ซึ่งถือเป็นงานปกติที่ทุกคนต้องปฏิบัติตามหน้าที่ 

 โครงการศูนย์ส่งเสริมประสบการณ์เด็กปฐมวัยที่เรียกว่า ALEH  (Early Childhood Enrichment Center)

   ศูนย์ ALEH จะมีกิจกรรมช่วยพ่อแม่ผู้ปกครอง ดังนี้

      - สอนแม่ที่อายุยังน้อยให้รู้จักใช่สื่อ-อุปกรณ์ (ของเล่น) เกมการเล่นเพื่อพัฒนาเด็ก และถ้าเด็กมีปัญหาทางด้านพัฒนาการด้านร่างกายและสติปัญญาก็จะเสนอแนะให้รู้จักกับนักสังคมสงเคราะห์เพื่อรับฟังคำแนะนำ

      - จัดกิจกรรมสอนให้แม่ทำของเล่นให้ลูกหรือคิดสร้างเกมการเล่นกับลูก

              - ประสานงานกับคลินิกครอบครัวแม่และเด็ก จัดกิจกรรมเสนอแนะให้แม่ที่ไม่เคยมีเวลาว่างไปร่วมในศูนย์ ALEH เพื่อจัดกิจกรรมในข้อขั้นต้น

         โครงการเสนอแนะให้แม่สอนลูก เลี้ยงลูกอย่างไรให้ถูกวิธี

               อาจเรียกโครงการนี้ว่าเป็นการจัดการศึกษานอกระบบแก่พ่อแม่ก็ว่าได้ โดยโครงการนี้ชื่อ HATAF โปรแกรม เป็นโครงการที่ร่วมมือกันทำระหว่างมหาวิทยาลัยเยรูซาเล็มกับกระทรวงศึกษาธิการ เป็นโครงการที่จัดรูปแบบการสอนพ่อแม่ที่มีลูกอายุ 1-3ปี ซึ่งกิจกรรมที่สอนพ่อแม่ผู้ปกครองก็คือ ให้พ่อแม่ได้พัฒนาทักษะการพูด-คุยกับลูก ได้เรียนรู้พัฒนาการทั้งทางด้านสติปัญญา อารมณ์และสังคม  สอนให้พ่อแม่จัดบรรยากาศสิ่งแวดล้อมให้ลูกอย่างง่ายๆ รู้จักใช้วัวดุในครัวเรือนและท้องถิ่นเป็นสื่อ –อุปกรณ์ และสอนให้รู้จักจัดกิจกรรมการเล่นกับลูกที่มีอายุ 1-3 ปี

       โครงการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์สำหรับผู้ปกครองและเด็ก

            จัดขึ้นสำหรับเด็ก 4-6 ปี พร้อมด้วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง วัตถุประสงค์เพื่อ ส่งเสริมให้พ่อแม่ผู้ปกครองใช้เวลาว่างร่วมกับลูก ในการสนับสนุนความคิดสร้างสรรค์ และสนุกกับกิจกรรม-ผลงานที่ลูกสร้างขึ้น

        โครงการให้ความรู้ผู้ปกครองในประเทศสหรัฐอเมริกา

          การจัดทำหลักสูตรการให้ความรู้ผู้ปกครองไว้เป็นส่วนหนึ่งของการจัดการศึกษาระดับประถมศึกษา และมัธยมศึกษาของทุกรัฐ โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้

            - เพื่อให้เข้าใจพัฒนาการของเด็กแต่ละวัย รวมทั้งลักษณะของชีวิตครอบครัว

            - ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับลักษณะและพฤติกรรมของเด็ก

            - ได้อภิปรายเกี่ยวกับขนบธรรมเนียมและประเพณีที่มีต่อชีวิตครอบครัว

            - เพื่อให้เข้าใจลักษณะและจุดมุ่งหมายของการจัดการศึกษา

        โครงการศูนย์ข้อมูลพ่อแม่

           มีการจัดตั้ง ศูนย์ข้อมูลพ่อแม่ ขึ้นในทุกรัฐ โดยการดำเนินงานนั้นให้ผ่านไปยังองค์กรเอกชนสาธารณประโยชน์ 

          - ให้เข้าใจเรื่องความต้องการทางการศึกษาของเด็ก

          - ให้สนับสนุนในการช่วยเหลือในการเรียนของเด็กจนประสบความสำเร็จ

          - สามารถที่จะติดต่อสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพระหว่างครู ผู้บริหารและนักเรียน

          - ให้มีส่วนร่วมในการออกแบบรับความช่วยเหลือสำหรับนักเรียนที่ไม่ได้มาโรงเรียน เช่น การให้บริการเอกสารในเรื่องต่างๆ

         โครงการ เฮดสตาร์ท (Head Start) 

             เป็นโครงการระดับชาติที่ให้บริการด้านพัฒนาการแก่เด็กอายุ 3-5 ปี ที่พ่อแม่มีรายได้น้อย และบริการด้านสังคมแก่ครอบครัวของเด็กเหล่านั้น การบริการเฉพาะสำหรับเด็กเน้นเรื่องการศึกษา พัฒนาการด้านอารมณ์ สังคม สุขภาพกาย จิตใจและโภชนาการ พื้นฐานสำคัญของโครงการนี้คือ การมีส่วนร่วมของพ่อแม่และชุมชน

        โครงการ เพลย์เซ็นเตอร์

            เป็นโครงการที่กล่าวได้ว่า พ่อแม่ไปมีส่วนร่วมด้วยทั้งหมด นับตั้งแต่การจัดตั้ง การบริหาร การดำเนินงาน โดยมีการควบคุมมาตรฐานที่รัฐบาลรับรองและมาสมารถจัดบริการให้แก่เด็กเล็กได้ประมาณหนึ่งในสามของเด็กปฐมวัยทั้งหมดของประเทศ ปรัชญาในการทำงานคือ “พ่อแม่คือครูคนแรกและเป็นครูที่ดีที่สุดของลูก”

        โครงการ บุ๊คสตาร์ทในประเทศอังกฤษ (Bookstart UK)

             โครงการ บุ๊คสตาร์ท หรือเรียกว่า “หนังสือเล่มแรก” ก่อตั้งขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศอังกฤษ

 นับเป็นโครงการแรกของโลกที่ว่าด้วยหนังสือสำหรับเด็กทารก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เด็กทารกในอังกฤษทุกคนได้รับโอกาสและสนับสนุนให้พัฒนาความรู้สึกรักหนังสือและการอ่านไปตลอดชีวิต ด้วยการจัดสรรให้เด็กทารกทุกคนได้รับ “ถุงบุ๊คสตาร์ท”

“ถุงบุ๊คสตาร์ท”

ภายในถุงประกอบด้วย

     -หนังสือที่ได้รับการคัดสรรแล้ว 2 เล่ม

     -หนังสือแนะนำพ่อแม่ด้วยภาพเกี่ยวกับการเลี้ยงดูเด็กและโยงไปถึงการเลี้ยงดูด้วยหนังสือ

     -ของชำร่วยสำหรับเด็ก เช่น ผ้ารองจานฯลฯ

     -แผนที่แนะนำห้องสมุดแถวละแวกบ้าน

     -บัตรสมาชิกห้องสมุดสำหรับเด็ก

     -รายชื่อหนังสือสำหรับเด็ก

     -รายชื่อศูนย์สนับสนุนคุณแม่เลี้ยงลูก

-----------------------------------------------------------------------

คำถามท้ายบท

1.ในการดำเนินโครงการให้ความรู้แก่พ่อแม่ผู้ปกครองทั้งในและต่างประเทศมีเป้าหมายร่วม

กันอย่างไร

    บ้าน โรงเรียน ชุมชน และสังคมจากภาครัฐและเอกชน มีส่วนร่วมในการพัฒนาเด็ก เป็นการส่งเสริม

   และพัฒนาคุณภาพการศึกษาเด็กปฐมวัยให้ไปในทิศทางเดียวกัน

2.นักศึกษามีแนวคิดอย่างไรที่จะสนับสนุนให้โครงการการให้ความรู้ผู้ปกครองประสบผล

สำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม จงอธิบาย

   การนำความรู้ประสบการณ์ของแต่ละโครงการที่ทดลองแล้วได้ผลตอบรับที่ดีหรือประสบผลสำเร็จ มา

ประยุกต์ใช้ในการให้ความรู้ผู้ปกครองหรือการทำงานในอนาคต ซึ่งสามารถนำมาใช้กับคนในครอบครัว

ของเราได้ การจะทำให้โครงการประสบความสำเร็จอย่างแท้จริงจะต้อง ต้องสังเกตว่าเด็กมีความพร้อม

ต่างๆ มีพัฒนาการที่เหมาะสม เมื่อมีการนำโครงการต่างๆ ไปให้ความรู้ผู้ปกครอง แล้วเด็กมีพัฒนาการดี

ขึ้น แสดงว่าโครงการน้ันประสบผลสำเร็จ

3.ในฐานะที่นักศึกษาจะเป็นผู้ที่ให้ความรู้แก่พ่อแม่ผู้ปกครองเด็กปฐมวัยในอนาคต จงยก

ตัวอย่างขององค์ความรู้หรือเรื่องที่ต้องการจะถ่ายทอดให้กับพ่อแม่ผู้ปกครองเพื่อใช้ในการ

เลี้ยงดูเด็ก มา 5 เรื่อง พร้อมอธิบายและยกตัวอย่างประกอบ

   1.สุขอนามัย ให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพร่างกายให้สะอาด ปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย เช่น การดูแลร่างกายอย่างถูกวิธี

   2.การพัฒนาการเรียนรู้ ส่งเสริม และสนับสนุนให้เด็กได้ลงมือทำด้วยตนเอง ส่งเสริมให้เด็กรักการอ่าน เช่น การให้เด็กได้ทำกิจกรรมที่หลากหลายและให้เด็กได้ลงมือทำด้วยตนเอง

   3.การมีส่วนร่วม ผู้ปกครองจะต้องให้ความร่วมมือกับทางโรงเรียน เมื่อมีกิจกรรมต่างๆ เช่น ผู้ปกครองมาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการมอบรางวัลเด็กดี

   4.การอบรมเลี้ยงดู ให้ความรู้เกี่ยวกับ การอบรม บ่มนิสัยให้กับเด็กในทางที่ถูกต้อง เหมาะสม เช่น เป็นตัวเองให้เด็กดู และสอนให้เด็กรู้ว่า เมื่อทำแล้วจะเป็นที่รักของผู้อื่น

   5.การสื่อสาร ให้ความรู้เกี่ยวกับการสื่อสารพูดคุยกับเด็ก มีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน เปิดอกคุยกับลูก เช่นการพูดคุยกับเด็กขณะทำกิจกรรมว่าเขาทำอะไรอยู่ ชวนพูดคุยเพื่อที่เขาจะได้มีเพื่อน

4.การให้ความรู้ผู้ปกครองสามารถส่งผลต่อพฤติกรรมเด็กหรือไม่อย่างไร จงอธิบาย

   การให้ความร่วมมือของผู้ปกครองสามารถส่งต่อพฤติกรรมเด็กได้ เพราะ ผู้ปกครองเป็นผู้ใกล้ชิดเด็ก 

อยู่ร่วมกันกับเด็ก มีการพูดคุยกัน โดยส่วนใหญ่เด็กจึงได้แบบอย่างมาจากผู้ปกครอง ผู้ปกครองจึงมี

ส่วนที่จะส่งผลต่อพฤติกรรมของเด็ก

5.นักศึกษาจะมีวิธีในการติดตามผลการให้ความรู้ผู้ปกครองอย่างไร จงอธิบายการนำไป

ประยุกต์ใช้

   สามารถติดตามผลได้จากการสอบถามกับผู้ปกครองโดยตรง หรือจากการจดบันทึกพฤติกรรมต่างๆ ว่าเด็กมีการเปลี่ยนแปลง หรือมีพฤติกรรมที่ดีขึ้นหรือไม่ ควรมีการปรับปรุงแก้ไขอย่างไรให้เหมาะสม

****************************************************************

การประยุกต์ใช้
   นำความรู้ที่ได้จากการให้การศึกษาผู้ปกครองไปใช้ในการให้ความรู้ผู้ปกครองทั้งในและต่างประเทศได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม และยังสามารถนำโครงการต่างๆมาปรับ ประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอนได้อย่างหลากหลาย

การประเมินผล

 ประเมินตนเอง
   เข้าเรียนตรงเวลา แต่งกายเรียบร้อย ตั้งใจเรียน จดบันทึกเนื้อหาสาระที่สำคัญ และให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมต่างๆ

 ประเมินเพื่อน
   เพื่อนๆตั้งใจเรียน ไม่พูดคุยเสียงดัง ช่วยกันตอบคำถาม และให้ความร่วมมือในการเรียนเป็นอย่างดี

 ประเมินอาจารย์
   อาจารย์ใจดี เป็นกันเอง อธิบายเนื้อหาสาระเข้าใจง่าย และมีการยกตัวอย่างประกอบการเรียนการสอนอย่างสม่ำเสมอ

บันทึกการเรียนรู้ครั้งที่ 4

บันทึกการเรียนรู้ครั้งที่ 4

วันจันทร์ที่ 29 สิงหาคม 2559

เวลาเรียน 14.30-17.30 น.

เนื้อหาที่เรียน

เรียนเรื่อง การสื่อสารกับผู้ปกครองเด็กปฐมวัย 

   ก่อนเข้าสู่เนื้อหาสาระการเรียนรู้อาจารย์ให้นักศึกษาเล่นเกม เกี่ยวกับการสื่อสาร

ความหมายของการสื่อสาร

   การสื่อสาร  (Communication) คือ กระบวน การส่งข่าวสาร ข้อมูล จากผู้ส่งข่าวสารไปยังผู้รับข่าวสาร มีวัตถุประสงค์เพื่อชักจูงให้ผู้รับข่าวสารมีปฏิกิริยาตอบสนองกลับมา โดยคาดหวังให้เป็นไปตามที่ผู้ส่งต้องการ

   การติดต่อและแลกเปลี่ยนข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ ความคิด ทัศนคติ ทักษะ และประสบการณ์ระหว่างผู้ส่งสารและผู้รับสารให้มีความเข้าใจ ที่ตรงกันเพื่อนำไปสู่การดำรงชีวิตที่มีความสุข

ความสำคัญของการสื่อสาร

  1.ทำให้ได้รับรู้และเข้าใจถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสังคม

  2.ทำให้เกิดความเข้าใจที่ตรงกันทั้ง 2 ฝ่าย

  3.ทำให้สร้างมิตรภาพที่อบอุ่น

  4.ทำให้เกิดภาพแห่งความพึงพอใจ

  5.ช่วยในการพัฒนาอัตมโนทัศน์ เป็นการสร้างความรู้สึกที่ดีต่อตนเองก่อให้เกิดความพอใจในชีวิต

รูปแบบของการสื่อสาร

 -รูปแบบการสื่อสารของอริสโตเติล (Aristotle’s Model of Communication)

 -รูปแบบการสื่อสารของลาล์สเวล (Lasswell’s Model of Communication)

 -รูปแบบการสื่อสารของแชนนอนและวีเวอร์ (Shannon & Weaver’s Model of Communication)

 -รูปแบบการสื่อสารของออสกูดและชแรมม์ (C.E Osgood and Willbur Schramm’s )

 -รูปแบบการสื่อสารของเบอร์โล (Berlo’s Model of Communication)

                                                   รูปแบบการสื่อสารแบบต่างๆ

องค์ประกอบของการสื่อสาร

1. ผู้ส่งข่าวสาร (Sender)

     2. ข้อมูลข่าวสาร (Message)
        3. สื่อในช่องทางการสื่อสาร (Media)

    4. ผู้รับข่าวสาร (Receivers)
   5. ความเข้าใจและการตอบสนอง

ขั้นตอนการสื่อสาร

         ผู้ส่งสารและผู้รับสาร

          -ผู้จัดกับผู้ชม

          -ผู้พูดกับผู้ฟัง

          -ผู้ถามกับผู้ตอบ

          -คนแสดงกับคนดู

          -นักเขียนกับนักอ่าน

          -ผู้อ่านข่าวกับคนฟังข่าว

          -คนเล่านิทานกับคนฟังนิทาน

         สื่อ

           ใช้วิธีพูด-เขียน หรือการนำเสนอในรูปแบบต่างๆ เช่น ใช้รูปภาพ รวมทั้งเทคโนโลยีต่างๆ โดยวิธีการติดต่อนั้นต้องใช้ตัวกลางต่างๆ เช่น คลื่นเสียง ตัวหนังสือ แผ่นกระดาษที่มีตัวหนังสือเขียน คลื่นวิทยุโทรทัศน์                                                    

           ตัวกลางเหล่านี้เรียกว่า สื่อ โดยการสื่อสารนั้นสามารถใช้สื่อหลายๆอย่างได้พร้อมๆกัน เช่น การเรียน การสอน ต้องใช้ทั้งหนังสือ กระดาน ภาพ

        สาร

           เรื่องราวที่รับรู้ร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็น  ข้อเท็จจริง  ข้อแนะนำ  การล้อเลียน  ความปรารถนาดี  ความห่วงใย  มนุษย์จะแสดงออกมาให้เป็นที่รับรู้ได้ การสื่อสารจะเกิดขึ้นตามกาลเทศะ  และสภาพแวดล้อมต่างๆในสังคม

    

       วัตถุประสงค์ของการสื่อสาร

         1. เพื่อแจ้งให้ทราบ

         2. เพื่อสอนหรือให้การศึกษา 

 3. เพื่อสร้างความพอใจหรือให้ความบันเทิง

 4. เพื่อเสนอหรือชักจูงใจ 

ประเภทของการสื่อสาร

   การจำแนกประเภทของการสื่อสาร โดยอาศัยเกณฑ์ในการจำแนกที่สำคัญ 3 ประการ คือ

1. จำแนกตามกระบวนการหรือการไหลของข่าวสาร

2. จำแนกตามภาษาสัญลักษณ์ที่แสดงออก

3. จำแนกตามจำนวนผู้สื่อสาร

   1. จำแนกตามกระบวนการหรือการไหลของข่าวสาร แบ่งเป็น 2 ประเภทคือ

       1.1 การสื่อสารทางเดียว (One-Way Communication) คือการสื่อสารที่ข่าวสารจะถูกส่งจากผู้ส่งไปยังผู้รับในทิศทางเดียว

       1.2 การสื่อสารสองทาง (Two-way Communication) คือการสื่อสารที่มีการส่งข่าวสารตอบกลับไปมาระหว่างผู้สื่อสาร

   2. จำแนกตามภาษาสัญลักษณ์ที่แสดงออก

       2.1 การสื่อสารเชิงวัจนะ (Verbal Communication) หมายถึงการสื่อสารด้วยการใช้ภาษาพูด หรือเขียนเป็นคำพูด ในการสื่อสาร

       2.2 การสื่อสารเชิงอวัจนะ (Non-Verbal Communication) หมายถึงการสื่อสารโดยใช้รหัสสัญญาณอย่างอื่น เช่น ภาษาท่าทาง การแสดงออกทางใบหน้า สายตา ตลอดจนถึงน้ำเสียง ระดับเสียง ความเร็วในการพูด เป็นต้น

    3. จำแนกตามจำนวนผู้สื่อสาร

       3.1 การสื่อสารส่วนบุคคล (Intrapersonal Communication)

       3.2 การสื่อสารระหว่างบุคคล (Interpersonal Communication)

       3.3 การสื่อสารมวลชน (Mass Communication)

 การสื่อสารกับตนเอง

   •การสื่อสารที่บุคคลเดียวเป็นทั้งผู้ส่งสารและรับสาร

   •การคิดหาเหตุผลโต้แย้งกับตนเองในใจ

   •เนื้อหาไม่มีขอบเขตุจำกัด

   •บางครั้งมีเสียงพึมพำดังออกมาบ้าง

   •บางครั้งเกิดความขัดแย้งในใจและไม่อาจตัดสินใจได้

   •อาจเป็นการปลอบใจตนเอง การเตือนตนเอง การวางแผน หรือแก้ปัญหาใดๆ

การสื่อสารระหว่างบุคคล

  -บุคคลตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ไม่ถึงกับเป็นกลุ่ม

  -เป็นเรื่องเฉพาะระหว่างบุคคล อาจไม่เกี่ยวข้องหรือเป็นประโยชน์แก่ผู้อื่น

  -อาจเป็นความลับระหว่างผู้ส่งสารกับผู้รับสารเท่านั้น

  -สารที่สื่ออาจเปิดเผยหากมีประโยชน์ต่อบุคคลอื่น

การสื่อสารสาธารณะ

  -มีเป้าหมายจะส่งสารสู่สาธารณชน

  -มีเนื้อหาที่อาจให้ความรู้และเป็นประโยชน์ ให้ความเข้าใจที่ถูกต้อง

  -เป็นความคิดที่มีคุณค่าและเปิดเผยได้โดยไม่จำกัดเวลา

  -เช่น การบรรยาย การปาฐกถา  การอมรม การสอนในชั้นเรียน

การสื่อสารมวลชน

  -ลักษณะสำคัญคล้ายการสื่อสารสาธารณะ

  -ต้องอาศัยสื่อที่มีอำนาจการกระจายสูง รวดเร็ว กว้างขวาง เช่น วิทยุ โทรทัศน์ ดาวเทียมและสื่อมวลชน

  -ต้องคัดเลือกเฉพาะข้อเท็จจริงหรือข้อคิดเห็นที่เห็นว่าควรนำเสนอ

  -อาจสนองความต้องการและความจำเป็นของมวลชนมากหรือน้อยได้

การสื่อสารในครอบครัว

  -เป็นการสื่อสารขั้นพื้นฐานของมนุษย์

  -ประสิทธิภาพของการสื่อสารขึ้นอยู่กับความตั้งใจดีของสมาชิกในครอบครัว

  -คุณธรรมที่ดีงามในครอบครัวจะช่วยพัฒนาการสื่อสารไปในทางดีงามเสมอ

  -ต้องยอมรับและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ที่แตกต่างกัน

  -คนต่างรุ่นต่างวัยในครอบครัวต้องพยายามทำความเข้าใจให้ตรงกัน

  -ควรคำนึงถึงมารยาทที่ดีงามอยู่เสมอ

การสื่อสารในโรงเรียน

  -ส่วนใหญ่เป็นการสื่อสารกับบุคคลที่คุ้นเคย

  -เนื้อหามักเกี่ยวกับวิชาการ พื้นฐานอาชีพและหลักการดำเนินชีวิต

  -มีทั้งการสื่อสารระหว่างบุคคล การสื่อสารในกลุ่มและการสื่อสารสาธารณะ

  -อาจใช้เวลานานเพราะเรื่องราวมีปริมาณมาก

  -อาจมีโอกาสโต้แย้งถกเถียง ควรยอมรับข้อเท็จจริงและไม่ใช้อารมณ์

  -ข้อเท็จจริงและข้อสรุปบางเรื่องไม่ควรนำไปเผยแพร่

  -ควรระมัดระวังคำพูดและกิริยามารยาท

  -คุณธรรมด้านความซื่อสัตย์และการยอมรับอาวุโสเป็นเรื่องสำคัญ

การสื่อสารในวงสังคมทั่วไป

  -เริ่มด้วยการทักทายตามสภาพของสังคมนั้นๆ

  -การแสดงความยินดีหรือเสียใจ ไม่ควรมากหรือน้อยจนเกินไป

  -การติดต่อกับคนที่ไม่รู้จักมาก่อนควรพูดให้ตรงประเด็นและสุภาพพอควร

  -การคบหากับชาวต่างประเทศ ควรศึกษาประเพณีและมารยาทที่สำคัญๆของกันและกัน

ปัจจัย 7 ประการเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้ปกครอง

  1.ความพร้อม

  2.ความต้องการ

  3.อารมณ์และการปรับตัว

  4.การจูงใจ

  5.การเสริมแรง

  6.ทัศนคติและความสนใจ

  7.ความถนัด

7 c กับการสื่อสารที่ดี

    Credibility ความน่าเชื่อถือ : สามารถทำให้ผู้รับสารเกิดความเชื่อถือในสารนั้น ๆ

    Content เนื้อหาสาระ : มีสาระให้เกิดความพึงพอใจ เร่งเร้าและชี้แนะให้เกิดการตัดสินใจได้ในลักษณะอย่างไรบ้าง

   Clearly ความชัดเจน : การเลือกใช้คำหรือข้อความที่เข้าใจง่าย ๆ ข้อความไม่คลุมเครือ

   Context ความเหมาะสมกับโอกาส : การเลือกใช้ภาษาและใช้สิ่งที่ส่งสารเหมาะสม

   Channel ช่องทางการส่งสาร : การเลือกวิธีการส่งข่าวสารได้เหมาะสมและรวดเร็วที่สุด

   Continuity consistency ความต่อเนื่องและแน่นอน : การสื่อสารกระทำอย่างต่อเนื่องมีความแน่นอนถูกต้อง

   Clarity of audience ความสามารถของผู้รับสาร : การเลือกใช้วิธีการส่งสารซึ่งมั่นใจว่าผู้รับสารจะสามารถรับสารได้ง่ายและสะดวกโดยคำนึงถึงความรู้ เจตคติ อุปนิสัย ทักษะการใช้ภาษา สังคมวัฒนธรรมของผู้รับสารเป็นสำคัญ

วิธีการสร้างสัมพันธ์ที่ดีกับผู้ปกครอง

   -ศึกษาและพยายามทำตนให้เข้าใจกับผู้ปกครอง
   -พยายามเรียนรู้ความต้องการของเขา และหาแนวทางตอบสนองตามความเหมาะสม
   -พูดคุย พบปะกับผู้ปกครองในโอกาสต่างๆ
   -หาโอกาสไปร่วมงานพิธีทางศาสนา เข้าร่วมกิจกรรมกับผู้ปกครอง
   -ทำตนให้กลมกลืนกับผู้ปกครอง
   -มีท่าทีเป็นมิตรอยู่เสมอ
   -เปิดโอกาสให้ผู้ปกครองร่วมกิจกรรม

คำถามท้ายบท

1.จงอธิบายความหมายและความสำคัญของการสื่อสารมาโดยสังเขป

การสื่อสาร คือ กระบวนการแลกเปลี่ยนข้อมูล ข่าวสารระหว่างบุคคลต่อบุคลหรือบุคคลต่อกลุ่ม  
โดยใช้สัญลักษณ์ สัญญาณ หรือพฤติกรรมที่เข้าใจกัน 

การสื่อสารมีความสำคัญ คือ การสื่อสารเป็นปัจยสำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์ซึ่งต้องอาศัยการ
สื่อสารระหว่างกันเพื่อให้ทราบถึงสิ่งที่ต้องการสื่อสารระหว่างกัน

2.การสื่อสารมีความสำคัญกับผู้ปกครองอย่างไร

   เพื่อให้ผู้ปกครองสื่อสารความเป็นอยู่ของเด็ก โดยเป็นการสื่อสารโดยแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างบ้าน
และทางโรงเรียน เพื่อให้ได้รับรู้ถึงพฤติกรรมของเด็ก ได้ทราบถึงพัฒนาการของเด็กว่าเป็นอย่างไร และ
ทางโรงเรียนได้ทราบความข้อมูลทางบ้าน เพื่อที่ได้สามารถนำข้อมูลที่ได้มาพัฒนาในการเรียนการสอน
ให้ดียิ่งขึ้น การสื่อสารจึงมีความสำคัญสำหรับผู้ปกครองมาก

3.รูปแบบบการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพในการให้ความรู้ผู้ปกครอง ควรเป็นรูปแบบใด จง
อธิบายพร้อมยกตัวอย่าง
   รูปแบบการสื่อสารของลาล์สเวล เพราะเป็นการสื่อสารที่สื่อถึงผู้ส่งสารให้ได้ทราบถึงข้อมูลว่าเกิด
การเปลี่ยนแปลงหรือเกิดผลอะไรขึ้น โดยประกอบด้วยใครเป็นผู้ส่งสาร ผู้ส่งสารกล่าวสารอะไร 
ใช้สื่อในการส่งสาร ถึงผู้รับสาร เกิดผลอะไร เช่น การที่ครูให้ผู้ปกครองนำใบตองมาให้พรุ่งนี้
เพื่อที่พรุ่งนี้ครูจะพาเด็กทำกระทง พรุ่งนี้ต่อมาผู้ปกครองก็นำใบตองมาให้ครู 

4.ธรรมชาติและการเรียนรู้ของผู้ปกครองควรมีลักษณะอย่างไร
     1.เรียนรู้ได้ดีในเรื่องของการพัฒนาเด็ก
     2เรียนรู้ได้ดีในสภาพแวดล้อมที่มีความสมานฉันท์
     3. มีความแปลกใหม่และมีประโยชน์ต่อเด็ก
     4.เรียนรู้ได้ดีจากการฝึกปฏิบัติ
     5.เรียนรู้ได้ดีในบรรยากาศที่เป็นวิชาการน้อยที่สุด
     6.ควรได้รับความต่อเนื่องในการเรียนรู้ทีละขั้นตอไป
     7. เรียนรู้ได้ดีจากสื่อและอุปกรณ์ที่หลากหลาย
5.ปัจจัยที่ช่วยสนับสนุนพฤติกรรมการเรียนรู้สำหรับผู้ปกครอง เพื่อให้ผู้ปกครองมีความ
เข้าใจเกี่ยวกับการศึกษาของเด็ก ประกอบด้วยปัจจัยด้านใดบ้าง

   1.ความพร้อม

   2.ความต้องการ

   3.อารมณ์และการปรับตัว

   4.การจูงใจ

   5.การเสริมแรง

   6.ทัศนคติและความสนใจ

   7.ความถนัด

การนำไปประยุกต์ใช้

   สามารถนำความรู้ที่ได้ทั้งจากกิจกรรมการสื่อสารในห้องเรียน และเนี้อหาที่เรียน นำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน และการนำไปประยุกต์ใช้ในการสอนเพื่อให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุด และนำไปเป็นความรู้ในการเรียนต่อในระดับสุงต่อไปในอนาคต

ประเมินผล

 ประเมินตนเอง
   มาเรียนตรงเวลา แต่งกายเรียบร้อย ตั้งใจเรียน มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมและให้ความร่วมมือในการตอบคำถาม จดเนื้อหาสาระสำคัญ

 ประเมินเพื่อน
    เพื่อนตั้งใจเรียน และตั้งใจทำกิจกรรมต่างๆ ให้ความร่วมมือในการตอบคำถาม

ประเมินอาจารย์
   อาจารย์เข้าเรียนตรงเวลา เเต่งกายเรียบร้อย อธิบายเนื้อหาเข้าใจ มีการยกตัวอย่างประกอบเพื่อให้นักศึกษาเข้าใจ สอนสนุก และเป็นกันเอง